Francis de Drée
Voorzitter van Hospitals.be
Het duurzaam ziekenhuis komt eraan op volle toeren en daarop kunnen we ons alleen verheugen. De ziekenhuissector is lang achterop gebleven, tussen gebrek aan middelen, tekort aan expertise en het ontbreken van prioriteit voor de uitdagingen. Terwijl die uitdagingen belangrijk zijn: in Frankrijk heeft de vereniging "The Shift Project" berekent dat de gezondheidssector verantwoordelijk is voor 8% van de totale nationale broeikasgasuitstoot. De uitstoot per onderdeel wordt gedetailleerd: energie en medische gassen (13%), geneesmiddelen (29%), medical devices (21%), voeding (11%), transport van patiënten, bezoekers en personeel (13%), afval en diensten (5%) en vaste activa – gebouwen (8%).
Gevraagd: expertise
De transformatie naar "groene" ziekenhuizen gaat samen met bewustwording van verbruik en uitstoot. In dit opzicht is de toe-eigening van de context en de ambities door de ziekenhuisteams merkwaardig. Het aantal interne cellen samengesteld uit artsen, verpleegkundigen en alle ziekenhuisberoepen die concreet werken om onze ecologische voetafdruk te verminderen, is niet meer te tellen. Onder andere afval triëren en verminderen, mobiliteitsgewoonten wijzigen, energieverbruik matigen en verlichtingsstrategieën staan in de meeste Belgische ziekenhuizen op het programma.
Een transformatie kan niet slagen, of zelfs niet opgestart worden, als de expertise ontbreekt. Ook daar blijven de ziekenhuizen niet bij de pakken zitten. Nieuwe profielen ontstaan terwijl universiteiten en hogescholen vormingsprogramma's opzetten opdat de reeds bestaande teams de nodige expertise zouden verwerven. . De ondernemingen, leveranciers van de ziekenhuizen, passen zich ook aan. De ziekenhuizen includeren steeds vaker duurzaamheidscriteria in hun aankoopprocessen. De ondernemingen zien hierin ook hun voordeel. Zo voorspellen economisten een belangrijke toename van de opdrachten voor leveringen en diensten voor het duurzame ziekenhuis: meer dan 6% per jaar in de Verenigde Staten, bijvoorbeeld, en dat is heel wat meer dan de economische groei.
Gevraagd: financiële middelen
De uitdaging blijft niettemin heel groot. Terwijl de ziekenhuisfinanciën leeggelopen uit de COVIDcrisis kwamen en de kosten voor energie, water en afvalverwerking de pan uit swingen, blijft de vraag naar de financiering van onze transformatie onbeantwoord. Een deel betreft uiteraard de evolutie van de infrastructuren waarvoor de gewesten vandaag een stap vooruitzetten. De transformatie van het dagelijkse leven, met zijn gevolgen voor het operationele budget van het ziekenhuis, zal besparingen opleveren … na een investeringsfase waaraan vaak niet zal kunnen worden voldaan. De opstartkost van nieuwe technologieën beperkt nog te vaak het in de praktijk brengen van goede ideeën.
De doelstellingen zijn nochtans ambitieus, op maat van de klimaatuitdagingen. In haar rapport detailleert het Franse team van "The Shift project" het scenario van een vermindering van meer dan 80% van de broeikasgasuitstoot tegen 2050. Om dat te bereiken zullen alle onderdelen van de uitstoot moeten bijdragen.
In dit nummer stellen we u een reeks initiatieven voor die in Belgische ziekenhuizen lopen om een antwoord te bieden op de uitdaging van duurzaam ziekenhuis, een duizelingwekkende en veelzijdige uitdaging. Met als doel in het achterhoofd, uit te komen bij ziekenhuizen die de patiënten behandelen zonder door hun activiteiten milieuschade toe te brengen.
Veel leesgenot en een fijne zomer!
