Steven Van Gucht
Diensthoofd Virale Ziekten
Sciensano
Wanneer is de pandemie gedaan? Volgens sommige politici of een deel van het publiek is dat nu reeds. Sommige belhamels beweren zelfs dat ze nooit bestaan heeft! We dringen maar al te graag onze agenda op aan het virus, maar in werkelijkheid zullen we pas retrospectief kunnen bepalen wanneer de pandemie ten einde liep. Binnen enkele jaren zullen we erop terugblikken en objectief kunnen vaststellen wanneer de situatie langdurig stabiel werd.
We hoeven echter niet ongerust te zijn. De pandemie is misschien nog niet over, maar de impact en onze aanpak ervan evolueren wel voortdurend. We worden niet alleen beter in het bestrijden van het virus - denk maar aan de gerichte inzet van ventilatie, maskers en zelftesten - maar ook ons immuunsysteem wordt beter in het herkennen van het virus.
Opfrissingscursus
Ons immuunsysteem heeft momenteel de bachelor 'coronavirus' net afgemaakt. Bij sommige mensen is dat met hakken over de sloot, bij anderen met lof van de jury. Maar, net als voor ons werk, is het voor ons immuunsysteem cruciaal om levenslang bij te leren. Ons immuunsysteem zal regelmatig een opfrissingscursus moeten krijgen, omdat het, net als wij, vergeetachtig is of omdat de leerstof, de code van het virus, nu éénmaal evolueert.
Succesvolle boostercampagnes zullen ons beste wapen zijn om toekomstige golven in te dijken. Het wordt een hele uitdaging om het belang hiervan te communiceren aan de bevolking. We hopen dat de mensen in de zorg ons hierin zullen bijstaan als uitgelezen ambassadeurs.
« Als wij al te graag onze eigen agenda aan het virus willen opleggen, is de waarheid dat men pas achteraf kan bepalen wanneer een pandemie werkelijk voorbij is. » – Steven Van Gucht | Photos Mat Napo & CDC on Unsplash.com
Met dank
En wat zijn dan de 'lessons learned' na twee jaar pandemie? Ik had hierover reeds vele vergaderingen met kabinetten, ministers, EU-commissarissen en recent zelfs een rondetafelgesprek met de Koning. Er zal ongetwijfeld nog vele kilometers inkt vloeien. Maar heeft het virus ons nog wat anders geleerd dan het vanzelfsprekende?
De pandemie heeft ons heel wat nieuwe begrippen bijgebracht. Zo is het begrip 'essentieel beroep' een mooi staaltje van pandemische linguïstiek. Iedereen kent dit nu en weet hoe belangrijk deze mensen zijn. Het zijn niet de grootverdieners, maar wel de handen aan ons bed, de meesters voor de klas, de handhavers van de orde en zovele andere.
Dus hoe vat je twee jaar pandemie dan samen in één woord? Met 'dankbaarheid' voor al die mensen. Ik heb zelf mogen ondervinden hoezeer dit mij overeind heeft gehouden in de moeilijkste momenten. Daarom wil ik dit voorwoord vooral gebruiken om mijn dank uit te spreken aan de mensen in de zorg
En voor de toekomst?
In één van onze laatste GEMS vergaderingen spraken we recent over de langetermijnstrategie. Een vraag kwam naar boven: 'wat als er een nieuwe golf komt?'. Kan de zorg dit eigenlijk nog wel aan? Kunnen de zorgverleners weer die moed opbrengen? Het werd letterlijk even stil. De statistici, epidemiologen, virologen, psychologen en economen in de groep waren er niet gerust in.
Ik verwachte een donkere klaagzang. Maar onze collega’s uit de zorg, artsen uit de ziekenhuizen en daarbuiten, keken vastberaden en minzaam tegelijk in de lens van de laptop. Hoezo, wij laten toch nooit een patiënt in de steek? Het leek bijna een vreemde vraag. Toen wist ik dat het goedkomt.
Bedankt lieve collega’s. Gezondheid is ons grootste geschenk.
